သက္ဆံုးႏွင္း

ဒါးက (သို႔) ကၽြန္မရင္ရဲ့ စံပါယ္ပန္းေလး၊ ကၽြန္မရင္ေငြ႕နဲ႔ အလွမ္းေ၀းတာ ၾကာလွေပါ့။

အလြယ္မသံုးသင့္ေသာေဆး သို႔မဟုတ္ ပိုးသတ္ေဆးမ်ား November 9, 2010

ညီမေလးဖတ္ဖို႔ ေဆးဝါးဆိုတာ (၇)

အလြယ္မသံုးသင့္ေသာေဆး သို႔မဟုတ္ ပိုးသတ္ေဆးမ်ား


ညီမေလးေရ

ရာသီဥတုအကူးအေျပာင္းအခ်ိန္ကို ေရာက္လာၿပီေနာ္။ ဟိုလူတုပ္ေကြး၊ ဒီလူတုပ္ေကြးဆိုၿပီး အေအးမိတဲ့ အသံေတြ ၾကားရေတာ့မယ္။ ရာသီဖ်ားေလ။ လူမ်ားမ်ားနဲ႔ထိေတြ႔ေနရတဲ့သူေတြဆိုရင္ အလြယ္တကူအေအးမိႏိုင္တယ္ ညီမေလးရဲ့။ ဒီေတာ့ ေက်ာင္းသူ၊ ေက်ာင္းသားအမ်ားႀကီးနဲ႔ေန႔တိုင္းထိေတြ႔ေနရတဲ့ ညီမေလးတို႔လို ဆရာ၊ ဆရာမေတြ၊ လူနာေတြနဲ႔ ထိေတြ႔ဆက္ဆံေနရတဲ့ဆရာဝန္ေတြ၊ သူနာျပဳေတြဆိုရင္ ပိုၿပီးသတိထားရတာေပါ့။ အေကာင္းဆံုးကေတာ့ အေအးမမိေအာင္ ႀကိဳတင္ ကာကြယ္တဲ့နည္းလမ္းေပါ့ကြယ္။ အဲဒီလိုအေအးမိတာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ေလ အရင္အပတ္ က မမဖတ္လိုက္ရတဲ့ သတင္းေလးတစ္ပုဒ္အေၾကာင္းကို ညီမေလးကို ေျပာျပရဦးမယ္။

.

ေခတ္ပညာတတ္အမ်ိဳးသမီးတစ္ေယာက္ျဖစ္တဲ့ ႐ိုစီဟာ အသက္၄ဝ ေလာက္ရွိေရာေပါ့။ ဒီဇင္ဘာလရဲ့အစမွာ သူမဟာ ကိုယ္နည္းနည္းပူၿပီး ေခ်ာင္းလည္းဆိုးလာေတာ့ သူမနားမွာ အလြယ္တကူရွိတဲ့ အေမာက္ဆလင္ Amoxicillin ေဆးေတာင့္ကို ေသာက္လိုက္သတဲ့။ ေဆးေသာက္ၿပီးလို႔ အခ်ိန္နည္းနည္းၾကာေတာ့ သူမမွာ အင္ပ်ဥ္ထ သလို အနီကြက္ေတြထလာတယ္။ အဲဒါနဲ႔ ေဆးဆိုင္ကိုသြားျပေတာ့ ေဆးဆိုင္ကေဆးေရာင္းတဲ့သူက ပင္နိီဆလင္ အုပ္စုနဲ႔ မတည့္လို႔ျဖစ္ရတာဆိုၿပီး Cephalosporins အုပ္စုဝင္ တျခားပိုးသတ္ေဆးတစ္မ်ိဳးကို ေသာက္ေဆးအေနနဲ႔ ေပးလိုက္တယ္။ မသက္သာရင္ ျပန္လာခဲ့ဖို႔လည္း မွာလိုက္တာေပါ့။

.

ဒါနဲ႔ပဲ ေဆးဆိုင္ကေပးလိုက္တဲ့ေဆးကို တစ္ပတ္ေလာက္ ဆက္ေသာက္တယ္။ ဒါေပမယ့္ ေဆးေသာက္ျပီးခ်ိန္ မွာလည္း ကိုယ္ပူတာနဲ႔ ေခ်ာင္းဆုိးတာက နည္းနည္းက်န္ေနေသးေတာ့ စိတ္ပူလာတယ္။ ဒါနဲ႔ ေဆးခန္းကိုသြားျပေတာ့ ဆရာဝန္က Erythromycin လို႔ေခၚတဲ့ ေနာက္ထပ္ပိုးသတ္ေဆးတစ္မ်ိဳးကို ေပးလုိက္တယ္။ ေနာက္ ၂ ပတ္ေလာက္ ၾကာတဲ့အခါမွာေတာ့ ႐ိုစီဟာ အူေရာင္တဲ့ လကၡဏာေတြနဲ႔ ေဆးရံုကို ေရာက္လာတယ္။ ေရာဂါရွာၾကည့္လိုက္ေတာ့ Clostridium difficile လို႔ေခၚတဲ့ ပိုးေၾကာင့္ အူေရာင္ေနတာကို သြားေတြ႕သတဲ့။

.

အဲဒီပိုးေတြဟာ ပံုမွန္အခ်ိန္မွာေတာင္ အူလမ္းေၾကာင္းထဲမွာ ရွိေနတတ္တာ ညီမေလး။ ဒါေပမယ့္ ခႏၶာကိုယ္ကို အက်ိဳးျပဳေပးတဲ့ ပိုးေကာင္အေရအတြက္ကမ်ားေနေတာ့ သူတို႔ကဘယ္လို အႏၲရာယ္မ်ိဳးကိုမွ မေပးႏိုင္ဘူး။ အဲ..ပိုးသတ္ေဆးေတြ ေသာက္ပါမ်ားလို႔ အက်ိဳးရွိတဲ့ပိုးေကာင္ေတြေသဆံုးသြားရင္ေတာ့ သူတို႔က ထၾ<ြကလာတယ္။ လူေတြကို အႏၲရာယ္ေပးေတာ့တယ္။ အမွန္ေတာ့ ညီမေလးေရ ႐ိုစီခံစားခဲ့ရတာက ဗိုင္းရပ္စ္ေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ Influenza ပဲ။ မလိုအပ္ဘဲ ပိုးသတ္ေဆးေတြကို သြားေသာက္မိေတာ့ အသက္ဆံုးရႈံးရတာေပါ့။

.

ညီမေလးေရ..အဲဒီလိုအျဖစ္မ်ိဳး၊ ပံုစံတူျပႆနာေတြကို မမတို႔ဆီမွာလည္း ႀကံဳေတြ႔ရတာပဲေလ။ သတိမထား မိလို႔သာေနမယ္။ အဲဒါနဲ႔ဆက္စပ္ၿပီးေလ ညီမေလးကို ပိုးသတ္ေဆးေတြအေၾကာင္းကို ေျပာျပရဦးမယ္။ ပိုးသတ္ေဆး ဆိုလို႔ သိပ္ၿပီးႀကီးက်ယ္ တဲ့ေဆးေတြ၊ လူေတြသိပ္ၿပီး မသံုးၾကတဲ့ေဆးေတြလို႔မ်ား ညီမေလး ေတြးေနသလား။ မဟုတ္ဘူး ညီမေလးေရ။ ပိုးသတ္ေဆးေတြဆိုတာ မမတို႔နဲ႔ လက္တစ္ကမ္းအကြာမွာ အၿမဲတမ္းရွိေနတဲ့ ေဆးေတြပဲ။ ေစာေစာတုန္းက ရုိစီေသာက္လိုက္တဲ့ Amoxicillin & Erythromycin ေတြ၊ Tetracycline တက္ထရာ ဆိုက္ကလင္း၊ စီေကာလို႔ေခၚၾကတဲ့ Chloramphenicol ေတြ၊ အဲဒီေဆးေတြေပါ့။

.

မမတို႔ပတ္ဝန္းက်င္မွာ မ်က္စိနဲ႔မျမင္ႏိုင္တဲ့ ပိုးေကာင္ေတြက အမ်ားႀကီးပဲ ပ်ံႏွံ႕ေနတာကိုေတာ့ ညီမေလး သိတယ္ေနာ္။ ဘက္တီးရီးယား၊ ဗိုင္းရပ္စ္၊ မႈိေတြ၊ အမ်ိဳးမ်ိဳးေပါ့ေလ။ မတူညီတဲ့ ပိုးေကာင္ေတြေၾကာင့္ ရလာႏိုင္တဲ့ ကူးစက္ေရာဂါေတြကလည္း မတူၾကဘူး။ ဘက္တီးရီးယားပိုးေတြေၾကာင့္ အေရျပား၊ အဆုတ္၊ လည္ေခ်ာင္း၊ ေက်ာက္ကပ္ေတြမွာ ကူးစက္ေရာဂါေတြဝင္လာတယ္။ ဗိုင္းရပ္စ္ေတြဝင္ရင္ေတာ့ အေအးမိမယ္၊ တုတ္ေကြးျဖစ္မယ္၊ အသည္းေရာင္လာမယ္။ မႈိေတြစြဲရင္ေတာ့ ေပြး၊ ညွင္း၊ ႏွင္းခူေတြျဖစ္လာတယ္။ အဲဒီလို မတူတဲ့ေရာဂါေတြကို ကုသတဲ့ေဆးေတြကလည္း ဘယ္တူမလဲေနာ္။

.

မမတို႔အသံုးျပဳၾကတဲ့ ပိုးသတ္ေဆး Antibiotics ဆိုတာဟာ ဘက္တီးရီးယားေၾကာင့္ ျဖစ္လာတဲ့ ေရာဂါေတြ ကို ကုသဖို႔သံုးတဲ့ေဆးေတြပဲ ညီမေလး။ သူတို႔က သဘာဝအတိုင္းရတဲ့ ပစၥည္းေတြျဖစ္ႏိုင္သလို ဆန္းစစ္ထုတ္လုပ္ထား တဲ့ ပစၥည္းေတြလည္း ျဖစ္ႏိုင္တာပဲညီမေလးရဲ့။ သူတို႔ေတြက တခ်ိဳ႕ပိုးေတြကို အေသသတ္ေပးတယ္။ တခ်ိဳ႕ပိုးေတြကုိ က်ေတာ့ မ်ိဳးမပြားႏိုင္ေအာင္ ဟန္႔တားေပးတယ္။ ဒါေပမယ့္ ညီမေလးရဲ့..မမတို႔အနားပတ္ဝန္းက်င္က လူတိုင္းလိုလိုက ဘက္တီးရီယားေတြကို သတ္တဲ့ ပိုးသတ္ေဆးေတြကို ေနရာတိုင္းမွာ သံုးေနၾကတယ္။

.

လူေတြကေလ အေအးမိတယ္၊ ဖ်ားတယ္ဆိုတာနဲ႔ သူတို႔ကို ေသာက္ၾကေတာ့တာပဲ။ မမစိတ္ထင္ေျပာရရင္ လူနာေတြထဲမွာ ဆရာဝန္ ညႊန္ၾကားတဲ့အတိုင္း ပိုးသတ္ေဆးကို တိတိက်က်ေသာက္တဲ့လူနာက ၃ ပံု ၁ ပံုေလာက္ပဲ ရွိလိမ့္မယ္ထင္တယ္။ ဒီေနရာမွာ မမတို႔ မေမ့သင့္တာက ပိုးသတ္ေဆးဆိုတာ ဘာလဲေပါ့ေနာ္။ အေအးမိတဲ့အခ်ိန္ဆို Antibiotics ေတြကို ဘယ္ေလာက္ပဲေသာက္ေသာက္ လူနာမွာ ဘာမွ ထူးျခားမႈရွိမွာမဟုတ္ဘူး။ အေကာင္းဆံုး နည္းလမ္းက အာဟာရျပည့္ဝေအာင္စား၊ အနားယူ၊ အရည္မ်ားမ်ားေသာက္၊ ကုိယ္ပူက်ခ်င္ရင္ေတာ့ ပါရာစီတေမာ ေလာက္ပဲ ေသာက္ရမွာေပါ့။

.

အဲလိုမလုပ္ၾကဘူး ညီမေလးေရ။ လူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကေလ ေနမေကာင္းျဖစ္ရင္ ေဆးဆိုင္မွာ အပူက်ေဆး နဲ႔ ပါရာစီတေမာေပးပါဆုိၿပီး သြားဝယ္ေတာ့တာပဲ။ ဆိုင္ေတြကလည္း ပါရာစီတေမာ Paracetamol နဲ႔ အေမာက္ဆလင္ Amoxicillin ကို တြဲေပးလိုက္တယ္ေလ။ တခ်ိဳ႕လူေတြက်ေတာ့ Amoxicillin ကို ဒီအတိုင္းဝယ္ ေသာက္တယ္။ လည္ေခ်ာင္းနာလည္း ေသာက္၊ အာသီးေရာင္လည္း ေသာက္၊ သူတို႔သေဘာနဲ႔ သူတို႔စိတ္ရွိတိုင္း ေသာက္ေနၾကတာပဲ။ အဲဒီအထဲမွာေလ ကေလးအေမေတြေတာင္ ပါေသးတယ္။

.

သူတို႔ကေလးေတြ ကုိယ္ပူရင္ ပါရာစီတေမာအရည္နဲ႔ Amoxicillin ေဆးရည္ကို တြဲၿပီးတိုက္ေတာ့တာပဲ။ အမွန္ေတာ့ ညီမေလးေရ.. ပါရာစီတေမာမွာ အကိုက္အခဲေပ်ာက္တဲ့အာနိသင္ေရာ၊ အပူက်တဲ့အာနိသင္ေရာ ရွိၿပီးသား။ မလုိအပ္ပါဘဲနဲ႔ ပိုးသတ္ေဆးေတြကို တြဲဖက္ သံုးစြဲေနေတာ့ မခက္ေပဘူးလား။ အဲဒီလိုသံုးတဲ့သူေတြ ထဲမွာေလ အရပ္သားေတြေရာ၊ က်န္းမာေရးနယ္ပယ္က လူေတြပါ ရွိတယ္ဆိုရင္ ညီမေလး အံ့ၾသေနမလားပဲ။ အဟုတ္ပဲ ညီမေလးေရ။ ပိုးသတ္ေဆးေတြကို ေပါ့ေပါ့တန္တန္သေဘာထားၿပီး သံုးစြဲၾကသူေတြဟာ အေတာ္မ်ားတယ္။ ဒါနဲ႔ေလ ပိုးသတ္ေဆးသံုးစြဲတာနဲ႔ ပတ္သတ္ၿပီး ႀကံဳေတြ႕လာႏိုင္တဲ့ အေျခအေန ၂ မ်ိဳးကို ေျပာျပရဦးမယ္။

.

လူတစ္ေယာက္က ေနမေကာင္းလို႔ ေဆးခန္းသြားျပတယ္ဆိုပါေတာ့ ညီမေလးရယ္။ သူ႔ကို ဆရာဝန္က သင့္ေတာ္တဲ့ ပိုးသတ္ေဆးကို ညႊန္လိုက္တယ္။ အဲဒီေဆးမကုန္ခင္ ေရာဂါသက္သာလာေတာ့ ေဆးကိုရပ္ပစ္လိုက္ တယ္။ ေဆးကို လိပ္ပတ္လည္ေအာင္ မေသာက္ေတာ့ဘူး။ ဒီေတာ့ သူ႔ေရာဂါကို အျမစ္ျပတ္ေအာင္ ကုဖို႔ခက္သြား တယ္။ ပိုးေကာင္ေတြကို အေသမသတ္ႏိုင္သလို သူတို႔ပြားတာကိုလည္း မတားႏိုင္ေတာ့ဘူး။ အဲဒီေတာ့ ကုသရမယ့္ အခ်ိန္က မၾကာသင့္ဘဲၾကာလာသလို ကုန္က်စရိတ္ေတြလည္း တိုးလာတယ္။

.

ညီမေလးရဲ့တပည့္ေတြထဲမွာ ဂ်စ္ကန္ကန္ႏိုင္တဲ့ ကေလးေတြရွိသလို ပိုးေကာင္ေတြထဲမွာလည္း မထံုတက္ ေတးနဲ႔ ပိုးေကာင္ေတြရွိတယ္ညီမေလး။ သူတို႔ဆိုရင္ ၿခိမ္းေျခာက္လို႔လည္းမရ၊ ဟန္႔တားလို႔လည္း မရဘူး။ ပိုးသတ္ေဆး ေသာက္ေနရင္းနဲ႔ လကၡဏာေတြက ပိုပိုၿပီးဆိုးရြားလာတယ္။ မိသားစုဝင္ေတြ၊ အနီးကပ္ေနတဲ့သူေတြကိုေတာင္ ဖ်ားနာ ေစတယ္။ ဒါက ေဆးေတြကို လြဲမွားစြာသံုးမိလို႔ ေဆးယဥ္သြားရင္ ေနာက္ထပ္ ထပ္ျဖစ္လာႏိုင္တဲ့ အေျခအေနေပါ့။

.

တခ်ိဳ႕က်ေတာ့ ေဆးမ်ားမ်ားေသာက္ရင္ ျမန္ျမန္ေလးေနကာင္းသြားမယ္လို႔ထင္ေနၾတတယ္ညီမေလးရဲ့။ ဒီေတာ့ နည္းနည္းေလး ေနမေကာင္းျဖစ္တာနဲ႔ ပိုးသတ္ေဆးေတြထည့္ေသာက္ေတာ့တာပဲ။ အိမ္ကမိသားစုေတြ ေနမေကာင္းျဖစ္တုန္းက သံုးဖူးတဲ့ ေဆးေတြကို ေသာက္ၾကတယ္။ အဲလိုမဟုတ္ရင္လည္း အရင္အႀကိမ္ေတြ ေနမေကာင္း ျဖစ္တုန္းက ေသာက္ဖူးတဲ့ ပုိးသတ္ေဆးေတြ ထည့္သံုးၾကတာမ်ိဳးကိုလည္း မမေတြ႔ဖူးတယ္။ တကယ္ေတာ့ ညီမေလး ရယ္..ပိုးေကာင္ေတြဟာ တစ္ခါနဲ႔တစ္ခါဘယ္တူပါ့မလဲေနာ္။

.

ၿပီးေတာ့ ပိုးသတ္ေဆးဆိုတာကလည္း အက်ိဳးျပဳတဲ့ပိုးေကာင္ေတြေရာ၊ အက်ိဳးမျပဳတဲ့ပိုးေကာင္ေတြကိုပါ သတ္ပစ္တာဆိုေတာ့ အႏၲရာယ္ရွိတဲ့ အေကာင္ေတြက ထၾ<ြကလာတယ္။ အထူးသျဖင့္ အစာေျခလမ္းေၾကာင္းမွာရွိတဲ့ ပိုးေကာင္ေတြေသသြားေတာ့ ဝမ္းေလွ်ာတာ၊ အူေရာင္တာ ေတြျဖစ္လာတယ္ညီမေလးရဲ့။ ေဆးရံုတက္ေနရတဲ့သူေတြ၊ အရမ္းျပင္းထန္တဲ့ အေျခအေနမ်ိဳးေတြအတြက္ပဲသံုးတဲ့ ပိုးသတ္ေဆးျပင္းေတြကို ကိုယ့္သေဘာနဲ႔ကိုယ္ေသာက္ေတာ့ အသက္ကို ရန္ရွာလာတာေပါ့။

.

မမတို႔ပတ္ဝန္းက်င္မွာ ေနာက္ထပ္အသံုးမ်ားၾကတာက ပိုးသတ္ေဆးပါတဲ့ လိမ္းေဆးေတြ။ ထိခိုက္ ရွနာ၊ အပူေလာင္နာ၊ ဝက္ၿခံထြက္ရင္ လိမ္းၾကတာေလ။ ညီမေလးျမင္ဖူးမယ္ေတာ့ထင္တယ္။ မမတို႔ အိမ္မွာသံုးဖူးတဲ့ TEO Ointment) တက္ထရာဆိုက္ကလင္း လိမ္းေဆးေတာင့္လိုမ်ိဳးေလ။ Gentamycin လိမ္းေဆး၊ Chloramphenicol လိမ္းေဆးဆိုၿပီး အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိတယ္ညီမေလးရဲ့။ အဲဒီလိုမ်ိဳး လိမ္းေဆးေတြ သံုးရင္လည္း သတိထားရေသးတယ္။ ”ေသာက္ေဆးအေနနဲ႔ သံုးမွာသာ ေဆးယဥ္တာမဟုတ္ဘူး။ လိမ္းေဆးအေနနဲ႔သံုးရင္လည္း ေဆးယဥ္ႏိုင္လို႔ သူတို႔ကို အခ်ိန္ၾကာၾကာစြဲၿပီး မသံုးရဘူး” ဆိုတာကိုေတာ့ ညီမေလးအၿမဲတမ္း မွတ္ထားေနာ္။

.

ဒါေပမယ့္ ညီမေလးေရ မမတို႔အနားပတ္ဝန္းက်င္က လူတိုင္းလိုလိုကေလ အဲဒီလိုလိမ္းေဆးေတြကို အၾကာ ႀကီး သံုးၾကတယ္ေလ။ ေတာမက်၊ ၿမိဳ႕မက်ေဒသေတြဆို ပိုဆိုးေသး။ အနာျဖစ္ရင္ ေဆးလိမ္းရမယ္ဆိုတာကိုေတာ့ သိပါရဲ့။ ဘယ္ေလာက္ၾကာၾကာသံုးရမယ္၊ ဘယ္အမ်ိဳးအစားကို သံုးရမယ္ဆိုတာကို ေသခ်ာမေလ့လာထားမိေတာ့ အခက္ႀကံဳရတာေပါ့။ ”ေဆးတစ္မ်ိဳးဟာ ဘယ္ေလာက္ပဲ အာနိသင္ေတြေကာင္းေနပါေစ၊ သူနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ညႊန္ၾကား ခ်က္ေတြကို တိတိက်က်မလိုက္နာရင္ အဲဒီေဆးဟာ ဘယ္လိုလုပ္ၿပီး အစြမ္းထက္ေတာ့မလဲေနာ္”။ မမတို႔ေတြအတြက္ သိပ္ၿပီး အသံုးဝင္ပါတယ္ဆိုတဲ့ အဲဒီလိမ္းေဆးေတြ မသံုးရတဲ့ေနရာေတြလည္း ရွိေနေသးတယ္ညီမေလးရဲ့။

.

ဥပမာေျပာရရင္ကြယ္.. ၿပဲကြဲေနတဲ့ ဒါဏ္ရာေတြ၊ အရမ္းႀကီးတဲ့ ဒါဏ္ရာေတြမွာသံုးဖို႔ မသင့္ေတာ္ဘူး။ တခ်ိဳ႕ သူေတြက်ေတာ့ ကေလးငယ္ေတြ အႏွီးပြန္းတာတို႔၊ ေပါင္ပြန္းတာတို႔ဆိုရင္ ပိုးသတ္ေဆးပါတဲ့ လိမ္းေဆးေတြကို သံုးလိုက္တာပဲ။ တကယ္ဆိုရင္ အသက္ ၂ ႏွစ္ေအာက္ ကေလးေတြမွာ ဆရာဝန္ရဲ့ တိက်တဲ့ ညႊန္ၾကားခ်က္မရွိရင္ ပိုးသတ္ေဆးေတြကို သြားသံုးလို႔မရဘူး။ အဲဒါမ်ိဳးက်ေတာ့ အရမ္းအႏၲရာယ္ရွိတယ္ညီမေလး။

.

အဲဒီလိုပဲ အရမ္းနက္တဲ့ ၿပဲကဲြဒါဏ္ရာေတြ၊ ေသြးေတြအဆက္မျပတ္ထြက္ေနတဲ့ေနရာ၊ ခ်ဳပ္ဖို႔လိုတဲ့ဒါဏ္ရာေတြ မွာ ပိုးသတ္ေဆးကို လိမ္းလိုက္ရင္ ေဆးကအလုပ္မလုပ္ႏိုင္ဘူး။ အဲဒီေတာ့ ပိုးေကာင္ေတြက ေဆးကို မေၾကာက္ ေတာ့ဘူး။ တကယ္ေပ်ာက္ဖို႔ ေဆးသံုးရတဲ့ေနရာမွာ ျပႆနာေတြရွိလာတယ္။ ဒါဏ္ရာထဲမွာ တစ္ခုခု စိုက္ဝင္ေနတာ မ်ိဳးေတြ၊ ေခြးေတြ၊ ေၾကာင္ေတြလို အေကာင္ေတြဘာေတြကိုက္ထားရင္လည္း ကိုယ့္အနားမွာရွိတဲ့ လိမ္းေဆးေလး ေကာက္ထည့္လိုက္လို႔မရဘူး။ ေဆးခန္းကိုသြားၿပီး က်န္းမာေရးဝန္ထမ္းေတြနဲ႔ ေတ႔ြဆံုရမွာေပ့ါ။

.

ကိုယ္ဝန္ေဆာင္သည္ေတြဆီမွာေတာ့ ျဖစ္ႏိုင္ရင္ ပထမဆံုး ၃ လအတြင္းမွာ ဘယ္ေဆးကိုမွ မသံုးနဲ႔။ တကယ္လို႔ ပိုးသတ္ေဆးေတြကို သံုးဖို႔လိုအပ္တယ္ဆိုရင္ေတာ့ ကြၽမ္းက်င္တဲ့ ဆရာဝန္နဲ႔ တိုင္ပင္ေပါ့ကြယ္။ အဲဒီလိုပဲ ႏို႔တိုက္မိခင္ေတြ၊ ကေလးယူမယ့္အမ်ိဳးသမီးေတြဆိုရင္လည္း ေဆးမသံုးခင္ ဆရာဝန္နဲ႔ ေသေသခ်ာခ်ာ ေဆြးေႏြး ေမးျမန္းဖို႔လိုတယ္ေနာ္။ ပိုးသတ္ေဆးေတြဟာ ဆရာဝန္ညႊန္ၾကားတဲ့အတိုင္းေသာက္မယ္ဆိုရင္ တကယ့္ကို စိတ္ခ်ရတဲ့ ေဆးေတြပါ ညီမေလး။ တခ်ိဳ႕လူေတြမွာေတာ့ ပိုးသတ္ေဆးေတြနဲ႔ ဓါတ္မတည့္တာ၊ တံု႕ျပန္တာေတြ ျဖစ္ႏိုင္လို႔ ပိုးသတ္ေဆးေတြသံုးခါနီးမွာ ဆရာဝန္က ေဆးေတြနဲ႔ ဓါတ္မတည့္တာမ်ိဳးျဖစ္ဖူးလား ဆိုတာကို ေမးပါလိမ့္မယ္ကြယ္။ မွန္ကန္သင့္ေလ်ာ္တဲ့ ပိုးသတ္ေဆးကို စိတ္ခ်လက္ခ် ေရြးခ်ယ္ႏိုင္ဖို႔ အဓိက အခ်က္ျဖစ္တာေၾကာင့္ ဘယ္ေဆးနဲ႔ မတည့္သလဲဆိုတာကို ေသေသခ်ာခ်ာ မွတ္ထားဖို႔လိုတယ္ေနာ္။

.

မမနည္းနည္းေတာ့ ထပ္ၿပီး သတိေပးခ်င္ေသးတယ္ညီမေလးရဲ့။ ဒီေဆးေတြကေလ ဘက္တီးရီးယား ေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ ကူးစက္ေရာဂါေတြကို ထိန္းခ်ဳပ္ထားေပးတယ္ဆုိေပမယ့္ သူတို႔ေၾကာင့္ မႈိစြဲႏိုင္တယ္။ မႈိစြဲတယ္ ဆိုတာေလ ညီမေလးျမင္ဖူးမယ္ထင္တယ္။ အဲဒီေတာ့ သူတို႔ကို သံုးတဲ့အခါမွာ မႈိသတ္ေဆးေတြကို တြဲသံုးဖို႔ လိုသလား၊ မလိုဘူးလားဆိုတာကို ဆရာဝန္ေတြ၊ ေဆးဝါးပညာရွင္ေတြကို ႀကိဳၿပီး ေမးထားေနာ္။ မ်က္စိမွာ သံုးလို႔ရတယ္လို႔ ေဆးအညႊန္းမွာ ေဖာ္ျပမထားရင္ သူတို႔ကိုမ်က္စိမွာ သြားမသံုးနဲ႔ေပါ့။ သူတို႔ကိုသံုးလို႔ ဓါတ္မတည့္တဲ့ လကၡဏာ ေတြေပၚလာတာတို႔၊ ေဆးသံုးၿပီး ၅ ရက္ေလာက္ ၾကာတဲ့အထိ ဘာမွ ထူးထူးျခားျခားမသက္သာလာတာ တို႔ဆိုရင္ ဆက္မသံုးနဲ႔ေတာ့ေနာ္။ ဆရာဝန္နဲ႔ ျပန္ၿပီး ျပၾကည့္ပါကြယ္။

.

ညီမေလးေရ…ေနမေကာင္းလို႔ ေဆးခန္းသြားျပလို႔ ေဆးခန္းက တစ္စံုတစ္ရာမညႊန္ၾကားဖူးဆိုရင္လည္း ညီမေလးတို႔က သတိတရနဲ႔ ေမးပါကြယ္။ ေဆးတစ္မိ်ဳးနဲ႔ တစ္မ်ိဳးသတိထားရတဲ့အခ်က္ေတြက မတူဘူးေလညီမေလးရဲ့။ ဥပမာေျပာရရင္ ညီမေလးရယ္ Azithromycin လိုေဆးမ်ိဳးဆို အစာနဲ႔တြဲေသာက္ရင္ အာနိသင္ေကာင္းေကာင္း မရေတာ့ဘူး။ ဒါေပမယ့္ Amoxicillin လိုေဆးမ်ိဳးက်ေတာ့ အစာနဲ႔တြဲေသာက္တာ၊ မေသာက္တာေတြက သိပ္ၿပီးေတာ့ ျပႆနာမရွိဘူးေလ။ အဲဒီလိုအေသးစိတ္အခ်က္အလက္ေတြက်ေတာ့ သက္ဆိုင္ရာက်န္းမာေရး ဝန္ထမ္း ကပဲ ညႊန္ၾကားေပးႏိုင္မွာေပါ့ေနာ္။

.

တခ်ိဳ႕ပိုးသတ္ေဆးေတြက်ေတာ့ အရည္ေဖ်ာ္သံုးရမယ့္ပံုစံနဲ႔လာတယ္။ သူတို႔ဆီကေန အာနိသင္အျပည့္အဝ လိုခ်င္ရင္ေတာ့ ေဆးကိုမသံုးေသးခင္ ပုလင္းကို ေသေသခ်ာခ်ာလႈပ္ေပးဖို႔လိုတယ္ေလ။ ပိုးသတ္ေဆးေတြကို မသံုးဘဲ ေခြၽတာၿပီးသိမ္းထားတာတို႔၊ ေနာက္တစ္ႀကိမ္ျပန္သံုးတာတို႔ဆိုရင္ ေဆးေတြက သက္တမ္းကုန္သြားၿပီေလ။ အာနိသင္ ေတြ မေပးႏိုင္ေတာ့သလို ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးကလည္း ျပင္းထန္လာမယ္။ ”အမွည့္လြန္သြားတဲ့သစ္သီး တစ္လံုးကိုစား ရင္ေတာင္ အနည္းဆံုးေတာ့ ဝမ္းေလွ်ာႏိုင္ေသးတယ္ဆိုေတာ့ သက္တမ္းကုန္ဆံုးသြားတဲ့ ပိုးသတ္ေဆးကို ေသာက္မိရင္ ဆက္ျဖစ္လာမယ့္ အႏၲရာယ္ေတြကို ညီမေလး ခ်င့္တြက္ၾကည့္ပါကြယ္”။

မၾကာခင္မွာ ေဆာင္းဦးေပါက္ေတာ့မယ္။ ေနမေကာင္းမျဖစ္ေအာင္ ဂရုစိုက္ေနာ္ ညီမေလး။ ညီမေလးရဲ့ အနားပတ္ဝန္းက်င္က ေက်ာင္းသားေတြပဲျဖစ္ျဖစ္၊ သူတို႔မိသားစုေတြပဲျဖစ္ျဖစ္ ေနမေကာင္းျဖစ္ရင္ အပူက်ေဆးနဲ႔ ပါရာစီတေမာတြဲေသာက္လို႔ သြားၿပီး မညႊန္ၾကားနဲ႔ေနာ္။ သူတို႔ေသာက္ေနတယ္ဆိုရင္လည္း က်န္းမာေရးဝန္ထမ္း ေတြကညႊန္မွ ေသာက္ပါလို႔ အႀကံေပးလိုက္ပါကြယ္။ အေကာင္းဆံုးကေတာ့ ေနမေကာင္းမျဖစ္ေအာင္ေန၊ တကုိယ္ေရ သန္႔ရွင္းေရးကိုဂရုစိုက္၊ က်န္းမာေရးနဲ႔ သင့္္ေတာ္မယ့္ အစားအစာေတြကိုပဲ စားေပါ့။ ေနာက္တစ္ေခါက္က်ရင္ေတာ့ ပိုးသတ္ေဆးတစ္မ်ိဳးခ်င္းစီရဲ့သတိထားရမယ့္ အခ်က္ေတြကို ေျပာျပမယ္ေလ။ အခုေလာေလာဆယ္ေတာ့ ”ပိုးသတ္ေဆး ဆိုတာ အလ်ဥ္းသင့္သလိုသံုးလို႔ရတဲ့ေဆးမဟုတ္ဘူး” ဆိုတာကို ညီမငယ္ေလးတို႔ အားလံုးသတိရေပးေနာ္။

ရႊင္လန္းခ်မ္းေျမ႕ပါေစကြယ္
မမ

ႏွင္းႏုလြင္ (ေဆးဝါး)

Sayana Magazine
November, 2010


Advertisements
 

One Response to “အလြယ္မသံုးသင့္ေသာေဆး သို႔မဟုတ္ ပိုးသတ္ေဆးမ်ား”

  1. ကုိယ္ေသာက္မဲ႕ေဆးအေၾကာင္းေတာ႕ ေသခ်ာသိထားရင္ အေကာင္းဆံုးပါဘဲေနာ္
    ျမန္မာျပည္မွာေတာ႕ မသိဘဲနဲ႕ ေသာက္ၾကတာေတြမ်ားေနတယ္
    ဒီေဆာင္းပါးေတြ လူေတြ မ်ားမ်ားဖတ္ၾကေစခ်င္ပါတယ္..
    ပညာေပးေဆာင္းပါးေလးေတြအတြက္ ေက်းဇူးပါႏွင္းေရ


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s