သက္ဆံုးႏွင္း

ဒါးက (သို႔) ကၽြန္မရင္ရဲ့ စံပါယ္ပန္းေလး၊ ကၽြန္မရင္ေငြ႕နဲ႔ အလွမ္းေ၀းတာ ၾကာလွေပါ့။

”စကားၾကြယ္တဲ့ကေလးေတြ” February 1, 2011

Filed under: ကေလးသုတ — thetsonehnin @ 10:21 AM
Tags:

ကေလးေတြဟာ သူတို႔မိခင္ဘာသာစကားကိုမေျပာဆိုႏိုင္ခင္ကတည္းက ဗလံုးဗေထြးနဲ႔  ဝူးဝူးဝါးဝါးေျပာဆိုေနတတ္ပါၿပီ။  ဒီအရြယ္မွာ ကမၻာတစ္ဝွမ္းလံုးမွာရွိတဲ့ကေလးေတြရဲ့ စကားသံေတြဟာ တူညီၾကပါတယ္။ ေယဘူယ်အားျဖင့္ေတာ့ ဦးေႏွာက္ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈျမန္တဲ့ အသက္ ၃ ႏွစ္အတြင္းမွာ ကေလးေတြဟာ စကားသံေတြကိုစတင္သင္ယူတယ္လို႔ ဆိုၾကပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ ကေလးေတြရဲ့ စကား သံဖြံ႕ၿဖိဳး မႈဟာ သူတို႔ေျပာတဲ့ စကားေပၚမွာ မူတည္ေနပါတယ္။ ကေလးေတြပထမဆံုးေျပာတဲ့ စကားဆိုတာဟာ သူတို႔ႏႈတ္ကေန ထြက္ေပၚလာတဲ့ စကားကို ေျပာတာမဟုတ္ပါဘူး။ သူတို႔ကိုေမြးဖြားၿပီး အခ်ိန္ပိုင္းအတြင္းမွာ ကိုယ္ဟန္အမူအရာနဲ႔ေျပာတဲ့ ကေလးေတြရဲ့စကားသံဟာ ထြက္ေပၚ လာတတ္ပါတယ္။ သူတို႔ခံစားရတဲ့ေၾကာက္ရြ႕ံမႈ၊ ဆာေလာင္မႈ၊ အလိုမက်မႈ၊ တစ္ခုခုကို လိုခ်င္မႈတို႔လိုမ်ိဳး စိတ္ခံစားမႈေတြကေန ၿပံုးတတ္ျခင္း၊ မ်က္ႏွာရံႈ႕မဲ့ျခင္း၊ ငိုျခင္း၊ တြန္႔လိမ္ျပျခင္းတို႔ကို ျပဳလုပ္တတ္ပါတယ္။ မိဘေတြကေတာ့ သူတို႔ကေလးေတြရဲ့ ငိုသံအမ်ိဳးမ်ိဳးကို သရုပ္ခြဲႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။ ကေလးတစ္ေယာက္နဲ႔ တစ္ေယာက္ဟာ စကားေျပာဖြံ႕ၿဖိဳးမႈေနရာမွာ ကြာျခားမႈေတြရွိေနေပမယ့္ ေယဘူယ်အားျဖင့္ တူညီမႈေတြကိုေတာ့ ေအာက္မွာ ေဖာ္ျပထားတဲ့အတိုင္းခြဲျခားသိႏိုင္ပါတယ္။

 

(က) အသက္ ၃ လ
ဒီအရြယ္ေရာက္ေနတဲ့ကေလးတစ္ေယာက္ဟာ မိဘေတြစကားေျပာတဲ့အခ်ိန္မွာ မ်က္ႏွာကို လုိက္ၿပီးၾကည့္ေနတတ္ၿပီး မိဘေတြ ေျပာတဲ့အသံကို လိုက္နားေထာင္ေနတတ္ပါတယ္။ အဲဒီလိုပဲ အိမ္အနီးပတ္ဝန္းက်င္ကထြက္လာတဲ့ ဆူညံသံ၊ သာယာသံ၊ သီခ်င္းသံေတြဆီကို ဦးေခါင္းေလးလွည့္ၿပီး နားေထာင္ေနတတ္ပါတယ္။ ကေလးအမ်ားစုဟာ ေယာက်ာ္းေလးေတြအသံထက္ အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ့အသံကို ပိုႏွစ္ၿခိဳက္ တတ္ၾကၿပီး မိခင္ရဲ့ဝမ္းဗိုက္ထဲမွာ ေနခဲ့စဥ္က ၾကားခဲ့ရတဲ့အသံမ်ိဳးကို သေဘာက်တတ္ၾကပါတယ္။ အသက္ ၃ လ ျပည့္ၿပီးရင္ေတာ့ သူတို႔ဟာ ၾကည္ႏူးဖြယ္အသံေလးေတြကို သီခ်င္းသဖြယ္ အသံျပဳတတ္လာၾကပါတယ္။

 

(ခ) အသက္ ၆ လ
အသက္ ၆ လ ေရာက္ရင္ေတာ့ ကေလးေတြဟာ စတင္ၿပီး ဗလံုးဗေထြးေျပာတတ္လာပါၿပီ။ “”ဘဘ”” ”“မမ”” ဆိုတဲ့စကားေတြကို ေခၚစျပဳလာပါၿပီ။ အသက္ ၆ လေက်ာ္လာရင္ေတာ့ သူတို႔ရဲ့နာမည္ကို သူတို႔ဘာသာ အသိအမွတ္ျပဳတတ္လာၿပီး သူတို႔ရဲ့ ဘာသာစကား ကိုလည္း နားလည္လာစျပဳလာပါၿပီ။ သူတို႔ခံစားေနရတဲ့ ေပ်ာ္ရႊင္မႈ ၊ဝမ္းနည္းမႈေတြကို ဘယ္လို အသံျပဳရမလဲဆိုတာကို သိလာၾကပါၿပီ။ သူတို႔ဟာ စကားသံေတြကို စျပဳလာေပမယ့္ အဓိပၸါယ္ကိုေတာ့ တိတိက်က်မသိေသးပါဘူး။

 

(ဂ) အသက္ ၉ လ
အသက္ ၉ လျပည့္ၿပီးသြားတဲ့ကေလးေတြဟာ “”ဟင့္အင္း”” “”တာ့တာ့”” တို႔လိုမ်ိဳး ရိုးရွင္းတဲ့ တခ်ိဳ႕စကားလံုးေတြကို နားလည္စ ျပဳလာပါၿပီ။ သံေနသံထား၊ ညီညီညာညာနဲ႔ ေျပာရမယ့္ စကားေတြကို ရြတ္ဆိုစျပဳေနပါၿပီ။

 

(ဃ) အသက္ ၁၂ လ
သူတို႔ေျပာဆိုေနတဲ့ ေမေမ၊ ေဖေဖတို႔လိုစကားလံုးေတြအပါအဝင္ ရိုးရွင္းတဲ့ စကားေတြရဲ့ အဓိပၸါယ္ကို နားလည္ေနတတ္ပါၿပီ။ မိဘေျပာလိုက္တဲ့အသံအေနအထားအလိုက္ အမိန္႔ေပးတာလား၊ ဆူတာလား၊ ခ်ီးမြမ္းတာလားဆိုတာကိုပါ သိနားလည္ၿပီး တံု႕ျပန္တတ္ေနပါၿပီ။

 

(င) အသက္ ၁၈ လ
ဒီအရြယ္ဆိုရင္ေတာ့ အနည္းဆံုး စကားလံုး ၁ဝ လံုးေလာက္ပါတဲ့ ဝါက်တိုတိုေလးေတြကို ေျပာတတ္ေနပါၿပီ။ သူတို႔အနား ကသူေတြကို နာမည္အလိုက္ညႊန္ျပျခင္း၊ အရာဝတၳဳမ်ား၊ ခႏၶာကိုယ္အစိတ္အပိုင္းမ်ားကို ညႊန္ျပျခင္းတို႔ကို လုပ္တတ္ေနပါၿပီ။ မိဘေတြေျပာ လိုက္တဲ့ စကားသံေတြကို အျပည့္အစံုမဟုတ္ေတာင္ သူတို႔နားလည္သလိုေလး အတုခိုးၿပီး အသံျပန္ျပဳတတ္ေနပါၿပီ။ အသက္ ၂ ႏွစ္ေနာက္ပိုင္း ေရာက္လာရင္ေတာ့ သူတို႔ဟာ ေဝါဟာရေတြ ပိုၾကြယ္လာပါတယ္။

 

”ကေလးေတြကို စကားတတ္ေအာင္သင္ေပးႏုိင္သလား”

ကေလးေတြဟာ သူတို႔ဘာသာစကားကို ေသေသခ်ာခ်ာ မေျပာတတ္ခင္ကတညး္က လူႀကီးေတြ ဘာေျပာလဲဆိုတာကို နားလည္ေနပါၿပီ။ သူတို႔ဟာ စကားလံုး ၂၅ လံုးေလာက္ကိုသိေပမယ့္ ၁ လံုး၊ ၂ လံုးေလာက္ကိုသာ ထုတ္ၿပီး သံုးတတ္ၾကပါေသးတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ ကေလးေတြ စကားပိုေျပာေအာင္ မိဘေမာင္ႏွမေတြက ကူညီေပးလို႔ရပါတယ္။

 

(က) ေစာင့္ၾကည့္ပါ။
ကေလးေတြဟာ သူတို႔ကို ခ်ီေစခ်င္တဲ့အခါမွာ လက္ႏွစ္ဘက္ကို ေျမွာက္ျပတာ၊ သူတို႔ကစားခ်င္တဲ့အရုပ္ကိုလိုခ်င္ရင္ လက္ညိႈးထိုးညႊန္ျပတာ၊ သူတို႔ဗိုက္ျပည့္သြားတဲ့အခါမွာ စားေနတဲ့အစားအစာေတြကို လႊတ္ခ်လိုက္တာမ်ိဳးကို ျပဳလုပ္တတ္ၾကပါတယ္။ ကေလးေတြဟာ အဲဒီလိုမ်ိဳး ႏႈတ္ထြက္စကားသံမပါဘဲအမူအရာနဲ႔ စကားေျပာဆိုလာတဲ့အခါမွာ သူတို႔ကိုၾကည့္ၿပီး ၿပံဳးျဖစ္ေအာင္ ၿပံဳးျပလိုက္ပါ။

 

(ခ) နားေထာင္ပါ။
ကေလးေတြ မပီမသ စကားေျပာတဲ့အခါမွာ သူတို႔ေျပာတာကို နားေထာင္ၿပီး သူတို႔ေျပာသလို ျပန္ေျပာၾကည့္ပါ။ မိဘက သူတို႔ေျပာသလို လို္က္ေျပာတယ္ဆိုတာကို သိရတဲ့အခါမွာ ကေလးေတြကလည္း မိဘေတြစကားေျပာတဲ့အခါမွာ သူတို႔ၾကားတဲ့အတိုင္း ျပန္ေျပာၾကပါလိမ့္မယ္။ သူတို႔ေျပာတာကို စိတ္ရွည္ရွည္နဲ႔ နားေထာင္ေပးၿပီး စကားမ်ားမ်ားေျပာၾကည့္ပါ။

 

(ဂ) ခ်ီးမြမ္းပါ။
ကေလးေတြ စကားေျပာတဲ့အခါမွာ သူတို႔ရဲ့ အသံေနအသံထားအလိုက္အတိုင္း အံ့ၾသတႀကီးဟန္ျပပါ။ ကေလးေတြေျပာတာကိုစိတ္ဝင္စား ဟန္ျပပါ။ ကေလးတစ္ေယာက္စကားေျပာတတ္ဖို႔ဟာ အနားပတ္ဝန္းက်င္နဲ႔လည္း သက္ဆိုင္ပါတယ္။ ကေလးေတြနဲ႔ စကားမ်ားမ်ားေျပာေလ အဲဒီကေလးဟာ စကားျမန္ျမန္တတ္လြယ္ေလပါပဲ။

 

(ဃ) စီကာပတ္ကံုးေျပာပါ။
ကေလးေတြဟာ စားပြဲခံုေပၚက တစ္ခုခုကို လက္ညိႈးထိုးျပတဲ့အခါမွာ သူတို႔လိုခ်င္တဲ့ ပစၥည္းကို လြယ္လြယ္ကူကူမေပးပါနဲ႔။ သူတို႔လိုခ်င္တာကို ကိုင္ၿပီး ”“ဒီ အရုပ္ကိုေျပာတာလား””၊ “”ဒါက ခါးတယ္ေနာ္”” ဆိုၿပီးေျပာျပတဲ့အခါ ကေလးေတြဟာ ရုပ္ဝတၱဳပစၥညး္ေတြနဲ႔ အသံေတြကို တဲြမွတ္မိလာပါလိမ့္မယ္။ “”ၾကက္သားကို မွ်င္စားရမယ္”” “”သားသားအတြက္ အဝတ္ေတြေလွ်ာ္ထားတယ္”” ဆိုတာလိုမ်ိဳး ေျပာျပရင္ ကေလးဟာ အျပဳအမူကိုပါ တဲြသိလာပါလိမ့္မယ္။

 

(င) ကေလးေတြကို အခ်ိန္ေပးပါ။
ကေလးေတြ ဘာေတြေျပာတယ္ဆိုတာကို နားမလည္ရင္ေတာင္မွ ဆက္ႀကိဳးစားပါ။ အခ်ိန္ယူၿပီး ကေလးေတြနဲ႔ အတူကစားပါ။ ကစားတာဟာ စကားအေျပာအဆိုကိုသာမက ေပါင္းသင္းဆက္ဆံဖို႔ပါ အစျပဳေပးရာေရာက္ပါတယ္။ ကေလးေတြကို စာအုပ္ဖတ္ျပပါ။ ဒီလိုဆိုရင္ ကေလးေတြဟာ စကားလံုးေတြကို ပိုၿပီးသိလာပါလိမ့္မယ္။

 

 

ႏွင္းႏုလြင္ (ေဆးဝါး)

Good Health Journal

Advertisements
 

ရင္ေသြးငယ္တို႔အတြက္ လွ်ပ္တစ္ျပက္ကုထံုးမ်ား September 28, 2010

Filed under: ကေလးသုတ — thetsonehnin @ 10:03 AM
Tags:

ေခ်ာ္လဲျခင္း သို႔မဟုတ္ လမ္းေပၚ၌ ရုတ္တရက္ ဒဏ္ရာရျခင္းတို႔ ျဖစ္ေပၚခဲ့လွ်င္

(က) ေခါင္း၊ ေက်ာရိုးႏွင့္ လည္ပင္းတို႔၌ ဒဏ္ရာရရွိျခင္းသည္ အလြန္ပင္ အႏၱရာယ္ရွိပါသည္။ ထိုေနရာတို႔သည္ အာရံုေၾကာမ်ား ဆက္သြယ္မႈအတြက္ အေရးပါေသာ ေနရာမ်ားျဖစ္ေသာေၾကာင့္ တစ္သက္တာကာလပတ္လံုး ေလျဖတ္ေလငန္းေရာဂါ ရေစျခင္း၊ ရုတ္တရတ္ အႏၱရာယ္ကို ၿခိမ္းေျခာက္ျခင္း တို႔ကိုျဖစ္ေပၚ ေစပါသည္။ ထိုအေျခအေနမ်ိဳးတြင္ ကေလး၏ဦးေခါင္းလႈပ္ရွားမႈကို အကန္႔အသန္႔ေလး တစ္ခုထား၍ လႈပ္ရွားေစၿပီး ခါးကိုလိမ္၍ ေနာက္သို႔ ၾကည့္ျခင္း၊ လည္ျပန္ လွည့္ၾကည့္ျခင္းတို႔ကို ေရွာင္ရွားေစရမည္။

(ခ) ကေလး၏အရိုးမ်ား အက္သြားျခင္း၊ က်ိဳးသြားျခင္းတို႔ျဖစ္ပါက ေကာင္းစြာ မလႈပ္ရွားႏိုင္ျခင္း၊ အလြန္အမင္းနာက်င္ျခင္းတို႔ကို ျဖစ္ေစပါသည္။ ထိုအခါမ်ိဳးတြင္ ကေလးကိုျဖစ္ေသာေနရာမွ ေရႊ႕ေျပာင္းျခင္းမျပဳဘဲ ၿငိမ္ၿငိမ္ေလးေနေစ၍ လိုအပ္ေသာ ေဆး၀ါးအကူအညီကို ခ်က္ခ်င္းရယူသင့္သည္။

(ဂ) အကယ္၍ ကေလးငယ္သည္ သတိလစ္ေမ့ေျမာေနပါက ကေလးကို သက္ေသာင့္သက္သာ အေနအထားတြင္ ရွိေနေစၿပီး လုိအပ္ေသာ အကူအညီကို ခ်က္ခ်င္းရယူမည္။

(ဃ) ဒဏ္ရာမွ ဆိုရြားစြာနာက်င္ျခင္း၊ အဆစ္လြဲျခင္းသည္ ပိုမိုနာက်င္ျခင္းတို႔ျဖစ္ေပၚပါက ေရေအး သို႔မဟုတ္ ေရခဲႏွင့္ ထိုေနရာကို ၁၅ မိနစ္ခန္႔ ေစာင့္လိုက္ႏွင့္ ႀကိမ္ဖန္မ်ားစြာျပဳလုပ္ေပးရမည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ ေရေအး၊ ေရခဲတို႔သည္ နာက်င္ျခင္း၊ ေရာင္ရမ္းျခင္းႏွင့္ အနာျပဲျခင္းတို႔ကို လ်င္ျမန္စြာ ေလ်ာ့က်ေစေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။

(င) တတ္ကၽြမ္းသူတို႔၏ အကူအညီကို ရယူ၍ နီးစပ္ရာေဆးရံုေဆးခန္းသို႔ ပို႔ေဆာင္ရမည္။

.

ထိခိုက္ရွနာ ရခဲ့ပါလွ်င္

(က) ေသးငယ္ေသာ ထိခိုက္ရွနာအတြက္

– အနာကို သန္႔ရွင္းေသာရႏွင့္ဆပ္ျပာတို႔ကို အသံုးျပဳ၍ ေဆးေၾကာရမည္။

– အနာပတ္လည္ရွိ အေရျပားကို ေျခာက္ေသြ႔ ေအာင္ထားရမည္။

– အရမ္းျပင္းထန္ေသာ ပိုးမႊားသတ္ေဆးမ်ားမဟုတ္သည့္ ေဆးမ်ား ဥပမာ Septidine တို႔ကို ဂြမ္းႏွင့္တို႔၍ သုတ္လိမ္းေပးရမည္။

– အနာေပၚတြင္ သန္႔ရွင္းေသာ အ၀တ္စ၊ ဂြမ္းစတို႔ကို အရင္ထားရွိၿပီးအေပၚမွ ပတ္တီးတစ္ထပ္စည္းရပါမည္။

.

(ခ) ႀကီးမားေသာ ထိခိုက္ရွနာအတြက္

– အနာေပၚ၌မွန္စမ်ား၊ အျခားေသာပစၥည္းမ်ား စိုက္၀င္ေနပါက ထိုအရတို႔ကို မဖယ္ရွားသင့္ေပ။ ယင္းတို႔သည္ ေသြးထပ္မံ၍ မထြက္ေအာင္ ကာကြယ္ေပးေသာေၾကာင့္ ဖယ္ပစ္လိုက္ပါက အနာကို ပိုမို၍ ဆိုးရြားသြားေစသည္။

– ေသြးအရမ္းထြက္ေနပါက ဒဏ္ရာရေသာေနရာကို အထက္သို႔ အနည္းငယ္ျမင့္ေစၿပီး သန္႔ရွင္းေသာ အ၀တ္ေခါက္ေလးႏွင့္ အေပၚမွ အသာအယာဖိထားေပးရမည္။ ေသြးတိတ္ခ်ိန္အထိ ဖိအားကို ထိန္းထားေပးရန္ လိုအပ္သည္။

– အပင္ႏွင့္ တိရစာၧန္တို႔ ရရွိေသာပစၥည္းတို႔ကို အနာေပၚသို႔ တုိက္ရိုက္အသံုးျပဳျခင္းသည္ ကူးစက္ေရာဂါတို႔ကို ျဖစ္ေစႏိုင္ေသာေၾကာင့္ ေရွာင္ရွားရမည္။ – အနာေပၚသို႔ ပတ္တီးစည္ေပးႏိုင္ၿပီး အရမ္းတင္းက်ပ္မေနေစရန္ သတိထားရမည္။

– က်န္းမာေရးဌာနသို႔ အလ်င္အျမန္ သြားေရာက္သင့္ၿပီး လိုအပ္ေသာ ေဆး၀ါးကုသမႈကို ခ်က္ခ်င္းခံယူရမည္။

.

မီးေလာင္ဒဏ္ရာရခဲ့ပါလွ်င္

(က) အကယ္၍ ကေလး၏အ၀တ္မ်ားကို မီးစြဲေလာင္ခဲ့ပါက ကေလးကို ေစာင္ သို႔မဟုတ္ အျခားေသာ အ၀တ္ထူမ်ားႏွင့္ လ်င္ျမန္စြာရစ္ပတ္ၿပီး မီးကိုၿငိမ္းလိုက္ပါ။ ထိုသို႔မဟုတ္လွ်င္လည္းေျမျပင္တြင္ လူးလိမ့္ေစျခင္းျဖင့္ မီးကိုၿငိွမ္းသတ္လိုက္ပါ။

(ခ) မီးေလာင္ထားေသာ ေနရာကို ခ်က္ခ်င္းေအးေအာင္ျပဳလုပ္ေပးရမည္။ သန္႔ရွင္းေသာေရေအးကို မ်ားမ်ားသံုးရမည္။ အကယ္၍ မီးေလာင္ဒဏ္ရာ အရမ္းျပင္းထန္မ်ားျပားပါက ကေလးကို ေရခ်ိဳးကန္၊ ေရဇလံုထဲရွိ ေရေအးေအးထဲတြင္ စိမ္ထားရမည္။ မီးေလာင္ဒဏ္ရာမ်ား ေအးသြားရန္အတြက္ အခ်ိန္နာရီ၀က္ခန္႔ ၾကာေပမည္။

(ဂ) မီးေလာင္ေသာေနရာကို သန္႔ရွင္းေျခာက္ေသြ႕ေအာင္ ထားၿပီးအနာေပၚမွ ပတ္တီးဖြဖြေလးစည္းေပးႏိုင္သည္။ ဒဏ္ရာသည္ အရမ္းျပဲလာလွ်င္ သို႔မဟုတ္ မီးေလာင္ရည္ၾကည္ဖုမ်ားေပၚလာလွ်င္ နီးစပ္ရာ က်န္းမာေရး ေဆးခန္းသို႔ ပို႕ေဆာင္ေပးရမည္။

(ဃ) မီးေလာင္ဖုမ်ားသည္အနာကိုဖံုးအုပ္ကာကြယ္ေပးထားေသာေၾကာင့္ ထိုအဖုေလးမ်ားကို ဆြျခင္းအားေရွာင္ၾကဥ္ရမည္။

(င) အနာေပၚ၌ လာေရာက္တြယ္ကပ္ေနေသာ အစအနေလးမ်ားကို မဖယ္မိပါေစႏွင့္။ အနာေပၚတြင္လည္း ေရေအးမွလြဲ၍ အျခားဘာႏွင့္မွ် (ဥပမာ – ဖေယာင္းပါေသာေဆး) မထိေတြ႕ေစႏွင့္။

(စ) ကေလးကို ဗီတာမင္စီပါ၀င္ေသာ အစားအစာႏွင့္ေဆးမ်ား၊ သစ္သီးေဖ်ာ္ရည္၊ သၾကားႏွင့္ ဆားအနည္းငယ္ပါ၀င္ေသာအရည္တို႔ကို တိုက္ေကၽြးႏုိင္ပါသည္။

.

ရုတ္တရတ္ အသက္ရွဴက်ပ္ခဲ့ပါလွ်င္

(က) ကေလး၏ ဦးေခါင္း၊ လည္ပင္းတို႔၌ ဒဏ္ရာရျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္ပါက ဦးေခါင္းကို မေရႊ႕ (မလႈပ္ရွာ) မိပါေစႏွင့္။ ေခါင္းကို ဆက္ခနဲ လွည့္ျခင္းမ်ိဳးကို မလုပ္မိေစဘဲ အလုိရွိရာဘက္သို႔ ကိုယ္လံုးကိုပါ လိုက္၍ ေရႊ႕ေပးရမည္။

(ခ) ကေလးသည္ အသက္ရွဴေနေသာ္လည္း သတိလစ္ေနပါက သူ၏လွ်ာသည္ အသက္ရွဴလမ္းေၾကာင္းကို မပိတ္ဆို႔ရေလေအာင္ ေဘးသို႔အနည္းငယ္လႈပ္ရွားေပးရမည္။

(ဂ) ကေလးသည္ အသက္ရွဴရခက္ခဲျခင္း သို႔မဟုတ္ လံုး၀အသက္မရွဴႏိုင္ျခင္းတို႔ျဖစ္ေပၚပါက ကေလးကို ပက္လက္အေနအထားအတိုင္းရွိေနေစရၿပီးေခါင္းကို အနည္းငယ္ ေစာင္းေပးရမည္။

(ဃ) ကေလး၏ ႏွာေခါင္းကို ပိတ္ၿပီး ပါးစပ္မွ ေလမႈတ္သြင္းျခင္းကို ကေလး၏ ရင္အံုမို႔ေမာက္လာသည္အထိ ျပဳလုပ္ရမည္။ ထို႔ေနာက္ တစ္မွသံုးအထိေရတြက္ၿပီး ေနာက္ထပ္တစ္ႀကိမ္ျပဳလုပ္ရမည္။ ဤသည္ကို ကေလးအသက္ျပန္ရွဴသည္ အထိ ဆက္ကာလုပ္ေပးရမည္။

(င) အ၀တ္အစားထူထူ၊ က်ပ္က်ပ္ႏွင့္ အေရာင္ေတာက္ေတာက္ ၀တ္ဆင္ျခင္းသည္ အသက္ရွဴက်ပ္ျခင္းကို ပိုမိုဆိုးရြားေစေသာေၾကာင့္ အထူးသတိထားရမည္။

(စ) ကေလးကို လူအုပ္စုႀကီး၏ ၀ိုင္းအံုၾကည့္ရွဴမႈေအာက္မွ တတ္ႏိုင္သမွ် တားဆီးရမည္။

.

အဆိပ္အေတာက္သင့္ခဲ့မည္ဆိုလွ်င္

(က) အဆိပ္ရွိေသာပစၥည္းကိုမ်ိဳခ်ခဲ့ပါက ကေလးကိုအန္ေအာင္ မလုပ္ေပးသင့္ေပ။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ ထိုပစၥည္း လည္ေခ်ာင္းႏွင့္ အစာေရမ်ိဳျပြန္တစ္ေလွ်ာက္ရွိ အလႊာမ်ားကိုတိုက္စားျခင္း၊ ကေလးကိုပို၍ ပင္ပန္းေစၿပီး ဖ်ားနာျခင္းတို႔ကို ျဖစ္ေစပါသည္။

(ခ) အကယ္၍ အဆိပ္အေတာက္သည္ ကေလး၏အေရျပား၊ အ၀တ္အစားတို႔အေပၚ၌ က်သြားပါက အ၀တ္အစားကို အလ်င္အျမန္ဖယ္ရွားျခင္း၊ အေရျပားကို ေရမ်ားမ်ားႏွင့္ေလာင္း၍ ေဆးျခင္းတို႔ကို ျပဳလုပ္ေပးရမည္။

(ဂ) မ်က္လံုးထဲသို႔ ၀င္ေရာက္သြးသည္ဆိုပါက မ်က္လံုးကိုေရသန္႔သန္႔ျဖင့္ ၁၀ မိနစ္ ၾကာေအာင္ ေဆးေၾကာေပးရမည္။

(ဃ) ကေလးကို သက္ေသာင့္သက္သာ အေနအထားတြင္ရွိေစၿပီး ခ်က္ခ်င္းေဆးရံု၊ ေဆးခန္းသို႔ေခၚေဆာင္သြားရမည္။

(င) ျဖစ္ႏိုင္မည္ဆိုပါက ကေလးႏွင့္အတူ အဆိပ္၏နမူနာ သို႔မဟုတ္ ပုလင္းအခြံတို႔ကို ယူေဆာင္သြားျခင္းသည္ ကုသမႈကို ပိုမိုလ်င္ျမန္ထိ ေရာက္မႈရွိေစသည္။

(စ) ကေလးကို စိတ္လႈပ္ရွားမႈမရွိေစရန္တတ္ႏိုင္သမွ် ထိန္းထားေပးရန္လိုအပ္သည့္ အျပင္ၿငိမ္သက္စြာ ေနေစရန္လည္း တတ္ႏိုင္သမွ် ႀကိဳးစားရမည္။

လင္းအရုဏ္ (ဒါးက)
Arogym Magazine
December, 2007

အေတာ္ေလးကိုၾကာေနတဲ့ ေဆာင္းပါးေလးပါ။ အဲဒီတုန္းက ေပးထားတဲ့စာမူက ေဖာ္ျပခံလိုက္ရလား၊ မေရြးလိုက္ဘူးလား မသိလုိက္ဘူး။ ဒီေန႔မွ အင္တာနက္ထဲမွာ ဓါတ္ပံုေတြရွာ၇င္းနဲ႔ ဒါးက ဆိုတဲ့ စာသားကို ရိုက္ၿပီးရွာလိုက္ေတာ့ လင္းအာရုဏ္ဆိုတဲ့ နာမည္ေလး ျပန္ထြက္လာတယ္။ အရမ္း၀မ္းသာသြားတယ္။ တကယ္….ဘယ္လို၀မ္းသာမွန္းကို မသိဘူး။ ဘာေၾကာင့္မွန္းမသိေအာင္ကို စိတ္ထဲမွာ ေပ်ာ္သြားတယ္။

အလွမ္းကြာေနတဲ့အမ်ိဳးကို ျပန္ေတြ႔လိုက္ရသလိုပဲ။
း)

 

ကေလးမ်ားႏွင့္ အစာအဆိပ္သင့္ျခင္း August 31, 2010

Filed under: ကေလးသုတ — thetsonehnin @ 11:24 AM
Tags:

 

ကေလးမ်ားကေလးမ်ားႏွင့္ အစာအဆိပ္သင့္ျခင္း ေရခဲေသတၲာထဲမွာ အရင္ေန႔ကအစားအစာေတြရွိေနပါတယ္။ ကေလးက မီးဖိုေခ်ာင္ထဲဝင္လာၿပီး ဆာဆာနဲ႔ ေတြ႕ကရာအစားအစာကို အကုန္စားပစ္လိုက္တယ္။ မိခင္ျဖစ္သူျပန္ေႏႊးထားလား၊ မေႏႊးထားလားလည္း မသိပါဘူး။ စားၿပီး ၂ နာရီေလာက္ၾကာေတာ့ လကၡဏာေတြျပလာပါတယ္။ အစာအိမ္ထဲမွာ နာက်င္မႈက လိႈင္းထေနပါတယ္။ သက္သာသြားသလို ရွိလိုက္၊ ျပန္နာလိုက္နဲ႔ လံုးဝေပ်ာက္သြားတယ္မရွိ။ ဒါဟာ အစာအဆိပ္သင့္တာပါပဲ။ အစာထဲကို တမင္သက္သက္အဆိပ္လာထည့္ထားလို႔ ဒီ ျပႆနာျဖစ္ရတာ မဟုတ္ပါဘူး။ ေရခဲေသတၲာ၊ ေၾကာင္အိမ္ထဲမွာ သိမ္းထားတဲ့ အစားအစာေတြမွာ ဘက္တီးရီးယားေတြေပါက္ဖြားကာ သူတို႔ေၾကာင့္ ကေလးေတြဟာ ေနမေကာင္းျဖစ္လာပါတယ္။ ကေလးေတြမ်ာ အစာ အဆိပ္သင့္ျခင္းဟာ အရမ္းမျပင္းထန္တဲ့ ခဏတျဖဳတ္သာ ခံစားရတာမ်ိဳးရွိသလို အရမ္းဆိုးရြားတဲ့ အေျခအေနေတြလည္း ျဖစ္ေစပါတယ္။

.

(က) အစာအဆိပ္သင့္တယ္ဆိုတာ ဘာကိုေခၚတာလဲ။

စားေသာက္လိုက္တဲ့ အစားအစာထဲမွာ လူကို အႏၱရာယ္ျဖစ္ေစတဲ့ ဘက္တီးရီးယား ဒါမွမဟုတ္ အဲဒီဘက္တီးရီယားရဲ့ အဆိပ္အေတာက္ေတြ ပါလာတဲ့အခါမွာ အစာအဆိပ္သင့္တတ္ပါတယ္။ ဘက္တီးရီးယားေတြဟာ လူေတြရဲ့ အနားပတ္ဝန္းက်င္မွာရွိေနတဲ့အတြက္ သိပ္မျပင္းထန္တဲ့ အစာအဆိပ္သင့္ျခင္းမ်ိဳးဟာ ခဏခဏႀကံဳေတြ႕ရတတ္ပါတယ္။ မိဘေတြ အတြက္ သိပ္မသိသာတဲ့ အေျခအေနမ်ိဳးဟာ ကေလးေတြအတြက္ေတာ့ ဝမ္းေလွ်ာတာ၊ ဗိုက္ေအာင့္၊ ဗိုက္နာတာေတြျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ကေလးဆန္ဆန္စဥ္းစားမယ္ဆိုရင္ေတာ့ အဆိပ္သင့္ႏိုင္တဲ့ ပိုးေကာင္ေတြကို ဖယ္ထုတ္ပစ္လို႔ရရင္ သိပ္ေကာင္းမွာပဲလို႔ ထင္ေကာင္းထင္ေနႏိုင္ပါတယ္။ ဒါဟာ မျဖစ္ႏိုင္တဲ့ နည္းလမ္းတစ္ခုပါ။ တကယ္လို႔ လုပ္လို႔ရမယ္ဆိုရင္ေတာင္ ဒီလိုလုပ္လို႔ မျဖစ္တဲ့ အေၾကာင္းအရင္းေတြ အမ်ားႀကီးရွိေနပါတယ္။ ပိုးေကာင္ေတြဟာ လူေတြရဲ့ ပတ္ဝန္းက်င္မွာ ပ်ံႏွံေနၿပီး တခ်ိဳ႕ပိုးေကာင္ ေတြဟာ လူေတြကို အက်ိဳးျပဳႏိုင္ပါတယ္။ ဒီအခ်က္ကိုလည္း ပံုေသမွတ္ထားလို႔ မရျပန္ဘူး။ အရင္ေန႔ေတြက က်န္ေနတဲ့အစားအစာေတြဟာ လူေတြအတြက္ ေကာင္းတယ္လို႔ေတာ့ သတ္မွတ္လို႔ မရပါဘူး။ အႏၱရာယ္ျဖစ္ေစတဲ့ ပိုးေကာင္ရွိေနတဲ့ အစားအစာေတြကို ဘယ္လိုေရွာင္ႏိုင္သလဲဆိုကို မိဘေတြအေနနဲ႔ အၿမဲထည့္သြင္းစဥ္းစားရပါမယ္။

.

(ခ) ဘယ္လိုအစားအစာေတြမွာ ပိုးရွိေနလဲ

တိရစၦာန္ကရတဲ့အစားအစာ၊ အသားစိမ္း၊ မက်က္တက်က္အစားအစာ၊ ေသေသခ်ာခ်ာေဆးမေၾကာထားတဲ့ အစားအစာေတြမွာ ပိုးေကာင္ေတြ ပါတတ္ပါတယ္။ အျဖစ္မ်ားတဲ့ အစားအစာေတြကေတာ့ အမဲသား၊ ဝက္သား၊ ၾကက္သား၊ ဥအမ်ိဳးမ်ိဳး၊ ႏြားႏို႔၊ ပုစြန္အပါအဝင္ ပင္လယ္စာေတြေၾကာင့္ပါ။ ဒီလိုအစားအေသာက္ေတြမွာ တို႔လို အေကာင္ေတြမ်ားစြာရွိေနတတ္ၿပီး သူတို႔ေၾကာင့္ အစာအဆိပ္သင့္ႏိုင္ပါတယ္။ အစာအဆိပ္သင့္တာကို ကာကြယ္ဖို႔အတြက္ဆိုရင္ အသားစိမ္း၊ ငါးစိမ္းထားသိုတဲ့ေနရာ၊ အစားအစာေတြ ျပင္ဆင္တဲ့ေနရာ၊ ခ်က္ျပဳတ္တဲ့ေနရာ၊ သိမ္းဆည္းတဲ့ေနရာေတြမွာ စနစ္တက်ရွိဖို႔လိုပါတယ္။

.

(ဂ) အစာအဆိပ္သင့္တာကို ဘယ္လိုသိႏိုင္လဲ။

ပ်ိဳ႕အန္ျခင္း

– ဝမ္းဗိုက္ျြကက္တက္ျခင္း

– ဝမ္းေလွ်ာျခင္း

– ဖ်ားျခင္း

တခါတေလမွာေတာ့ အစာအဆိပ္သင့္တဲ့ လကၡဏာေတြဟာ နာရီအနည္းငယ္အတြင္းမွာေပၚလာႏိုင္ပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ကေတာ့ ရက္ေပါင္းအေတာ္ၾကာတဲ့အထိ ဘာ လကၡဏာမွမျပဘဲ ေနတတ္ပါတယ္။ အရမ္းမျပင္းထန္တဲ့ အစာအဆိပ္သင့္ ျခင္းေတြဟာ သိပ္မၾကာဘဲ ျပန္ေကာင္းသြားတတ္ပါတယ္။ အေပၚမွာပါတဲ့ လကၡဏာေတြျပတဲ့အခ်ိန္မွာ အစာအဆိပ္သင့္တာလား တျခားျပႆနာေၾကာင့္လားဆိုတာကို ခြဲျခားဖို့ခက္ခဲေနရင္ ျဖစ္ေနတဲ့ကေလးအျပင္ တျခားလူေတြကိုပါေလ့လာၾကည့္ဖို့လိုပါတယ္။ တျခားအိမ္သားေတြလည္း ဒီလိုျဖစ္မျဖစ္ ကေလးစားတဲ့အစားအစာေတြကို ေသခ်ာေအာင္ ေမးျမန္းရပါတယ္။ အစာစားတဲ့ သူေတြအကုန္လံုးမွာ ဒီလကၡဏာေတြ ရွိေနတယ္ဆိုရင္ေတာ့ အစာအဆိပ္သင့္တာကို ျပႆနာတစ္ရပ္လို့သတ္မွတ္ျပီး ဆရာဝန္နဲ့ျပသသင့္ပါတယ္။

.

(ဃ) ဆရာဝန္ေတြက ဘာလုပ္ေပးႏိုင္သလဲ

ဆရာဝန္ဆီကို သြားျပတဲ့အခါ ေမးခြန္ေတြအမ်ားၾကီးေမးပါလိမ့္မယ္။ ဘယ္လိုခံစားရသလဲ၊ ဘယ္အခ်ိန္က စျဖစ္တာလဲ၊ လြန္ခဲ့တဲ့ရက္အနည္းငယ္တုန္းကဘာေတြစားခဲ့သလဲ၊ တျခားအိမ္သားေတြပါျဖစ္သလားဆိုတာမ်ိဳးကိုအ”ကထားျပီးေမးပါလိမ့္မယ္။ ေရ”ာတ္ဆံုးရံူႈးတာ၊ခန္းေျခာက္သြားတဲ့ကေလးတခ်ိဳ့ကလြဲရင္ေဆးရံုေဆးခန္းေတြအထိေခၚသြားရတယ္ဆိုတာအေတာ္ကိုရွားပါးတယ္။ အန္ျခင္း၊ ဝမ္းသြားျခင္းေတြေၾကာင့္ ေရ”ာတ္ဆံုးရံႈးသြားတဲ့ကေလးကို ေဆးခန္းမွာအရည္နဲ့ ဆား”ာတ္ကိုအေၾကာကေန တစ္ဆင့္ ထည့္သြင္းေပးႏိုင္ပါတယ္။ ေရဆံုးရံႈးတာကို ကာကြယ္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ေနမေကာင္းျဖစ္တဲ့ အခ်ိန္မွာ ေရ ဒါမွမဟုတ္ အရည္ပါတဲ့ အစားအစာေတြကို တိုက္ေကြ်းရပါမယ္။ အန္တဲ့အခါျဖစ္ျဖစ္၊ ဝမ္းသြားတဲ့အခါျဖစ္ျဖစ္ ေသြားစေသြးနေတြပါလာရင္ ေဆးရံုသြားဖို့ လိုအပ္ပါျပီ။

.

(င) ဘယ္လိုကာကြယ္ၾကမလဲ

အစာအဆိပ္သင့္တာကို ကာကြယ္ေပးႏိုင္တဲ့ အရာေတြကေတာ့အမ်ားၾကီးပဲရွိပါတယ္။ အစားအစာေတြကိုျပင္ဆင္ခ်က္ျပဳတ္ရာကေန စားသံုးတဲ့ အထိ၊ သိမ္းဆည္းတဲ့အထိ အဲဒီသတိေပးခ်က္ေတြကို လိုက္နာမယ္ဆိုရင္ ကေလးေတြအတြက္ အေတာ္ကိုေဘးကင္းသြားပါျပီ။ ဒီလိုသတိေပးခ်က္ေတြကိုလူၾကီးေတြကတင္လိုက္နာေဆာင္ရြက္ရံုနဲ့ မျပီးေသးပါဘူး။ ကေလးေတြကိုလည္း bacteria ေတြကိုကာကြယ္ဖို့ သင္ထားေပးရပါမယ္။ အရိုးရွင္းဆံုးနဲ့ အထိေရာက္ဆံုးနည္းလမ္းကေတာ့ လက္ေဆးဖို့ပါ။ အစားအစာေတြကို မကိုင္တြယ္ခင္ ကိုင္ျပီးခ်ိန္ေတြမွာလက္ေဆးပါ။ ဒီနည္းလမ္းဟာ အစားအစာေတြကေန မိမိဆီကို မိမိဆီကေန တျခားလူေတြဆီကို ျပန့္ပြားတာမ်ိဳးကို ကာကြယ္ႏိုင္ပါတယ္။

.

ေနာက္တစ္ခ်က္ကေတာ့ အစားအစားေတြမစားခင္ ေရေဆးဖို့ပါ။ အသီးအရြက္ေတြကို အစိမ္းလိုက္မစားခင္ ေရေသေသခ်ာခ်ာေဆးဖို့လိုအပ္ပါတယ္။ အသားငါးေတြကိုလည္း အသီးအရြက္ေတြနဲ့ေရာသိမ္းတာ၊မက်က္တက်က္ ခ်က္ျပီးစားတာမ်ိဳးကို ေရွာင္ၾကဥ္ရပါတယ္။ ကေလးေတြအေနနဲ့လည္း အသားဟင္းကို ဖဲ့စားတဲ့ အခ်ိန္မ်ိဳးမွာ မက်က္ေသးရင္ လူၾကီးေတြကိုျပန္ေျပာဖို့၊ အဲဒီအစားအစာေတြမွာဘာေတြပါသလဲ၊ ဘယ္လိုအနံမ်ိဳးရသလဲဆိုတာကို ျပန္ေျပာျပဖို့မွာထားရပါမယ္။ အစားရဲ့အနံ့၊ အရသာ၊ ပံုစံတစ္ခုခုေျပာင္းလဲတာမ်ိဳးေတြ့ခဲ့ရင္ လူၾကီးေတြကို မေမးျမန္ဘဲ အစားရဘူးလို့ ေျပာျပထားပါ။

.

ကေလးေတြသတိထားရတဲ့ အရာဟာ ႏြားႏို့ပါ။ အေၾကာင္းတစ္စံုတစ္ရာေၾကာင့္ ႏြားႏို့ဟာ ပ်က္စီးသြားတတု္ပါတယ္။ အရသာတို့ၾကည့္ လို့ခ်ဥ္တဲ့ အရသာေပၚလာျပီဆိုရင္ ကေလးေတြကို မတိုက္သင့္ေတာ့ပါဘူး။ အရင္ေန့က ခ်က္ထားတဲ့ အစားအစာကို ကေလးေတြကိုေကြ်းမယ္ဆိုရင္ ေသေသခ်ာခ်ာျပန္ေႏႊးျပီးမွသာ ေကြ်းပါ။ သိမ္းထားတုန္းကဝင္လာတဲ့ ပိုးေတြ၊ မိႈေတြကို အပူကသတ္ေပးႏိုင္ပါတယ္။ ေနာက္ဆံုးတစ္ခ်က္က ေန့စြဲေတြကို ေသေသခ်ာခ်ာစစ္ဖို့ပါ။ ပါကင္ထုပ္တားတဲ့ အစားအစာအေတာ္မ်ားမ်ားမွာသက္တမ္းကုန္မယ့္ရက္ပါတတ္ပါတယ္။ သတ္မွတ္ရက္ထက္ေက်ာ္လြန္သြားတဲ့အစားအေသာက္ဆိုရင္ေတာ့ ဘယ္ေလာက္ပဲတန္ဖိုးၾကီးေနပါေစ မစားသင့္ေတာ့ပါဘူး။

.

အားလံုးကိုျခံဳငံုျပီးေျပာရရင္ ကေလးေတြစားမယ့္အစာနဲ့ ပတ္သက္ျပီး အခ်က္ႏွစ္ခ်က္ကို အျမဲထည့္သြင္းစဥ္းစားပါ။ ဘယ္ေလာက္ၾကာၾကာသိမ္းထားသလဲနဲ့ ဘယ္အပူခ်ိန္ေလာက္မွာထားသလဲ ဆိုတာကို အျမဲျပန္စိစစ္ပါ။ ကေလးဟာ လူၾကီးေတြလို မၾကံ့ခိုင္ေသးတဲ့အတြက္ အစာအဆိပ္သင့္တာ ပိုျဖစ္ႏိုင္တာကို အျမဲသတိခ်ပ္သင့္ပါတယ္။

ႏွင္းႏုလြင္ (ေဆး၀ါး)

အာေရာဂံ် မဂၢဇင္း (ဇြန္၊ ၂၀၁၀)